تنهای تنها - ابن بابویه(ره)

یکی از علمای بزرگوار اسلام که از شهرت بسزا یی نیز برخوردار است،علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی ابو الحسن مشهور به ابن بابویه است.وی از فقها و صاحب فتوای بنام شیعه در دوران غیبت صغری امام زمان (ع) است،معمولا" علی بن بابویه و فرزندش محمد بن علی را به عنوان((صدوقین)) یاد می کنند.پدر را صدوق اول و پسر را صدوق دوم می نامند. و این دو از علمای طراز اول شیعه اند.

زادگاه و تاریخ ولادت

بعضی از مورخین احتمال داده اند که ولادت وی (علی بن بابویه) حدود سال 260 هجری بودو زادگاه او قم بوده ودر آنجا رشدو نمو کرده وبعد از چندی راهی عراق گردیده ومدت زیادی از حیات علمی خود را در عراق گذرانده ،و گویا دوبار به عراق سفر کرده است.

حیات و آثار علمی

وی از علمای بزرگوار بسیاری کسب علم و فضیلت نموده و از جمله شاگردان معروف علی بن ابراهیم بن هاشم قمی است. و بر اسا س ایمان و تقوی دارای آنچنان شایستگی و فضیلت بودهکه با امام حسن عسکری(ع)و امام زمان (ع)در ارتباط بوده،او به عنوان"شیخ القمیین"در عصر خود و از فقها و ثقات بزرگ آنان نام برده میشود، و مصاحبت و مجالست بسیاری با ابی القاسم حسین بن روح(ره) که یکی از نواب اربعه امام عصر (ع)است،داشته.

نامه امام حسن عسکری به علی بن بابویه

از جمله چیزهایی که نمودار عظمت و قداست این عالم بزرگ اسلامی است، نامه ای است که بنابر نقل مورخین امام حسن عسکری (ع) برای وی نوشته که بسیاری از کتابهایی که ترجمه علی بن بابویه راآورده اند به این نامه اشاره نموده اند، و یا متن کامل آنرا نقل کرده اند.

که متن نامه به این شرح است که البته میتوانید در کتاب من لا یحضره الفقیه جلد 1آن را بیابید.

بسم الله الرحمن الرحیم،ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است وعاقبت از آن تقوا پیشگان، و بهشت مخصوص موحدان و یکتا پرستان است، و آتش غضب الهی مخصوص ملحدان و منکران می باشد. و دشمنی جز بر ستمکاران نیست، و خدایی جز خداوندکه نیکوترین آفریدگار است نمی باشد.

و درود بر بهترین آفریده های او محمد(ص) و عترت پاک او،اما بعد سفارش می کنم تو را ای شیخ و مورد اعتماد و فقیه من.ابو الحسن علی بن حسین قمی.

خداوند تو را در انجام کاریکه مورد خشنودی او است موفق بدارد، و بر اساس رحمتش از صلب تو فرزندان صالحی قرار دهد. تو را سفارش می کنم به تقوای الهی و اقامه نمازو دادن زکات ، که محققا" خداوند نماز را از بازدارندگان ادائ زکات نمی پذیرد. و وصیت می کنم تو را به بخشش لغزش ، و فرو پوشاندن خشم، و صله رحم،و مواسات و همیاری و اخوت با برادران ایمانی،و کوشش در رفع نیازمندیهاو حوائج آنان در هنگام سختی و گشایش. و همچنین حلم و بردباری در برخورد با جهل و نادانی افراد.و تلاش در جهت فهم حقایق دینی ، و استقامت در کارها ، و پیمان بستن جهت اجرای تعالیم قرآن ، و داشتن خلق نیکو و امر نمودن به معروف و باز داشتن از منکر، که خداوند متعال فرمود: "لا خیر فی کثیر من نجواهم الا من امر بصدقةاو معروف او اصلاح بین الناس" یعنی هیچ فایده و خیری در سخنان سری آنها نیست، مگر آنکه کسی در صدقه دادن و نیکویی کردن و اصلاح میان مردم سخنی سری گوید.

و دوری کردن از همه اعمال زشت و گناه. و تو را سفارش می کنم به انجام نماز شب که پیامبر اسلام (ص) به علی (ع) سفارش نمودو فرمود:بر تو باد به اقامه نماز شب- و حضرت سه بار این جمله را تکرار نمود.و کسی که نماز شب را سبک بشمارد پس از مانیست،پس به وصیت من عمل نما و به شیعیان من هم امر کن تا به آن عمل نمایند.و به تو سفارش میکنم به انتظار فرج، پس به درستی که پیامبر (ص) فرمود: بالاترین عمل امت من انتظار فرج است.

همیشه شیعیان ما در حزن و اندوه به سر میبرند تا آنکه فرزندم که پیامبر(ص) به آمدن او بشارت داده و فرمود: که او زمین را پر از عدل و داد می کند، همانگونه که از ظلم و جور پر شده باشد، ظاهر شود.پس ای شیخ من ! صبر و استقامت را پیشه خود نماو شیعیان مرا نیز به آن امر کن پس به فرموده قرآن :" ان الارض لله

یورثها من یشاء من عباده و العاقبة للمتقین" که زمین ملک خداست و او به هر کسی از بندگان خواهد وا گذاردو حسن عاقبت و پیروزی مخصوص اهل تقواست.

و سلام و رحمت و برکات خداوند بر تو و بر جمیع شیعیان ما، و ما را خداوند کفایت می کند و خوب وکیل و تکیه گاهی است و بهترین مولی و نصیر است.

که خود این نامه به تنهایی نشان دهنده عظمت و علو مقام این بزرگواراست.

فرزندان علی بن بابویه

وی دارای سه فرزند بود.

1-ابو جعفر محمد بن علی بن حسین فرزند بزرگ وی که معروف به"صدوق" است.

2- ابو عبدالله حسین بن بابویه که او نیز مانند برادر بزرگش فقیه و محدث بودو سید مرتضی و غضائری از شاگردان وی بودندو کتبی هم تا لیف کرد.

3-حسن بن علی که وی زاهد و متعبد بود.

تالیفات وی

علی بن بابویه دارای تالیفات زیادی است. از جمله:

1. توحید

2. النساء و الولدان

3. مناسک حج

4. قرب الاسناد

5. المعراج و...

که متاسفانه بسیاری از کتابهای این عالم گرانقدر در طول زمان از بین رفته و چیزی از آنها امروز در دست ما نیست جز آنکه کتاب " الامامة و التبصرة من الحیرة" وی نزد مرحوم مجلسی بوده که آ ن هم بعد از علامه از بین رفت.

وفات علی بن بابویه

وفات این بزرگوار در سال 329 هجری اتفاق افتاد و همچنین در این سال علی بن محمد سمری که نائب چهارم امام زمان (ع) بوده نیز وفات نمود و با وفات او غیبت صغری امام زمان (ع) نیز پایان یافت.و از این سال غیبت کبری آغاز گردید. و چون در این سال علمای بزرگی فوت کردند این سال را "سال تناثر نجوم ارض"سال از هم پاشیدن ستارگان زمین گفته اند.و بعضی سال وفات علی بن بابویه را328 گفته اند زیرا که علی بن محمد سمری روزی در بغداد نشسته بودو جمعی از شیعیان در نزد او نشسته بودند ، پس بناگاه به زبان او جاری شد که : رحم الله علی بن الحسین بابویه ، خداوند علی بن حسین بابویه را مورد رحمت خویش قرار دهد.بعضی از حاضرین در جلسه گفته اند که او زنده است. علی بن محمد فرمود که او امروز وفات کرد،پس اهل مجلس ضبط تاریخ نمودند.پس از گذشت از این تاریخ قافله هایی از قم به بغداد آمده و گفتند که ابن بابویه در همان روز (که علی بن محمد سمری فرموده بود)وفات کرد. و مدفن او در قم در نزدیکی حرم مطهرحضرت معصومه(ع) به فاصله حدود 300 متری در قسمت شمال شرقی قرار دارد.

+ نوشته شده در پنجشنبه 1 آذر1386ساعت 22:37 توسط ریحانه حاتمی |